Atelier

Kuratorka: Monika Pasiecznik

28.03, g. 15:00,

Tandem Pub

 

Łukasz Grabuś: Muzyka jako kompozycja zachowań – prace Françoisa Sarhana w świetle narzędzi performatycznych.

Kompozytor wychodzi na scenę i mówi co mu ślina na język przyniesie, a przynajmniej takie wrażenie stara się wywołać. Śmieje się, wzdycha i zapętla drobne gesty czy fonemy. Opukuje swoje ciało, policzkuje i oblewa się wodą, z upodobaniem sam sobie przerywa wskazującym palcem. Improwizuje, kręci amatorskie filmiki, obserwuje samego siebie w procesie pracy nad kolejnymi projektami. Deklaruje przy tym potrzebę obalenia prymatu sprawności technicznej i estetycznego wyrafinowania twórczości muzycznej. Interesuje go podejście dyletanta, zapał amatora, nieporadność w operowaniu formą i językiem, wreszcie wyprowadzanie muzyki poza kontekst muzyczny. Jednocześnie jednak uzyskany w wyniku takiego podejścia materiał zapisuje i włącza w obieg krytykowanego systemu Nowej Muzyki, przekazuje do wykonania zespołom tej rangi co Ictus czy Neue Vocalsolisten.

W ramach wykładu proponuję przyjrzeć się narzędziom krytycznym jakie oferuje performatyka na przykładzie analizy wybranych prac Françoisa Sarhana. Spróbujemy wspólnie odpowiedzieć na słynne podstawowe pytanie stawiane przez Richarda Schechnera: co ludzie robią, kiedy to właśnie robią?;  prześledzić na czym w przypadku twórczości Sarhana polega proces zachowywania zachowania. W kolejnym kroku zastanowimy się na ile skuteczne dla rozpoznania działań kompozytora okazać mogą się strategie perfumansu – słabego performansu i katachowania zachowania opisywane przez Jona McKenzie’ego. Wreszcie spróbujemy zweryfikować jaką potencjalną funkcję spełnia muzyka Sarhana, w którym miejscu skali normatywności/liminalności można ją usytuować.

Łukasz Grabuś – doktorant na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, absolwent Wiedzy o teatrze UJ. Krytyk teatralny i wykładowca akademicki. Autor monografii „Formy śmiercionośne. Kilka strategii dramaturgicznych we współczesnej operze” Księgarnia Akademicka 2012. Redaktor antologii „Projekt perfumans. Współczesne metodologie teatrologiczne i ich granice poznawcze” Księgarnia Akademicka 2012. Publikuje w Gazecie teatralnej „Didaskalia”, „Ruchu Muzycznym”, „Glissandzie”. Zajmuje się teatrem muzycznym i operą, problemami percepcji przedstawienia teatralnego oraz dramaturgią wydarzeń muzycznych.

 

31.03, g.15:00

Tandem Pub

 

Sławomir Wojciechowski: Fraki czy click tracki? O wykonawstwie muzyki współczesnej.

Dużą część programów festiwali muzyki współczesnej wypełniają dzieła klasyków minionego stulecia. Czy prezentując kilkudziesięcioletnie utwory, zwane zwyczajowo „współczesnymi”, wypada jeszcze mówić o wykonywaniu i realizowaniu partytury, czy raczej o świadomej interpretacji, „wykonawstwie historycznie poinformowanym”, wyrastającym z przebogatej tradycji muzyki nowej, awangardowej, eksperymentalnej czy alternatywnej? Jak wielki wpływ w odbiorze współczesnych koncertów ma wybór sali, dobór programu i formy komunikowania się ze słuchaczami? Czy strój, „mowa ciała” i gesty wykonawców są efektem wyuczonych scenicznych manier, czy raczej wynikają z technicznych bądź stylistycznych cech wykonywanego utworu? Czy techniki instrumentalne, nazwane w latach 60-tych zeszłego stulecia „rozszerzonymi”, nadal cokolwiek rozszerzają? To podstawowe pytania pierwszej części wykładu. W drugiej przyjrzymy się dwóm ostatnim dekadom, w których praktyki artystyczne wyraźnie dystansują się od wspomnianych powyżej kwestii, a wykonawcy, odbiorcy i twórcy (jeżeli te funkcje nadal pozostają czytelne) komunikują się i często tworzą przy pomocy mediów cyfrowych, społecznościowych, aplikacji komputerowych, elektronicznych i hybrydowych instrumentów własnej konstrukcji, modeli dźwiękowy, filmów itp.

Sławomir Wojciechowski – kompozytor. Ukończył Staatliche Hochschule für Musik und Darstellende Kunst w Stuttgarcie w zakresie teorii muzyki, nowych mediów i kompozycji. Obecnie wykłada muzykę elektroakustyczną na Uniwersytecie Muzycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie. Jego utwory wykonywane były w Polsce i za granicą, przez takie zespoły, jak Radio Sinfonieorchester Stuttgart pod dyrekcją Manfreda Trojahna, Polską Orkiestrę Radiową pod batutą Szymona Bywalca, a także przez zespoły kameralne: Zementwerk, Junge Musik Berlin, Kwartludium, Kwadrofonik, Cellonet, Orkiestrę Muzyki Nowej, Smash Ensemble, Lux:NM, KammerensembleN, Kwartet Śląski, NeoQuartet. W 2014 roku w Operze Narodowej odbyła się premiera jego opery „Zwycięstwo nad słońcem”, zaś w 2016 multimedialnego utworu „Aaron S.” (zamówienie Warszawskiej Jesieni). W 2007 współorganizował Festiwal „Musica Electronica Nova” we Wrocławiu, a w 2015 festiwal „Rewolucja cyfrowa muzyki” w Warszawie. Publikował teksty m.in. w „Ruchu Muzycznym” i „Glissandzie”, współpracuje też z Polskim Radiem. Prowadzi warsztaty muzyczne dla dzieci i młodzieży.

slawomirwojciechowski.wordpress.com

 

3.04, g.15:00

Tandem Pub

 

Harry Lehmann: Rewolucja cyfrowa w muzyce

Wykład będzie prezentacją książki „Rewolucja cyfrowa w muzyce. Filozofia muzyki”, której polskie tłumaczenie ukazało się w zeszłym roku nakładem wydawnictwa Fundacji Bęc Zmiana. We wstępie autor pisze: „Filozofia muzyki, jak i w ogóle filozofia sztuki, nie jest zakorzenioną dyscypliną akademicką. Wyłania się raczej sporadycznie w pewnych historycznych okolicznościach, kiedy dochodzi do decydujących zmian w praktyce muzycznej i konieczne staje się określenie na nowo, czym jest muzyka. Tak było w przypadku symfonii, która wykształciła się jako gatunek ponad dwieście lat temu i zmieniła znaczenie muzyki instrumentalnej. Coś podobnego miało miejsce sto lat temu wraz z odejściem od tonalności, kiedy narodziła się idea Nowej Muzyki jako współczesnej muzyki artystycznej. Wydarzeniem, które dzisiaj kieruje zainteresowanie filozofii w stronę muzyki, jest rewolucja cyfrowa. Kwestionuje ona dominujący wzór autoopisu muzyki oraz jej rzeczywistą ambicję artystyczną. Rewolucja cyfrowa w Nowej Muzyce jest tematem niniejszej analizy muzycznofilozoficznej”.

Harry Lehmann – filozof. Studiował fizykę na Uniwersytecie w Sankt Petersburgu oraz filozofię na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. Doktorat z filozofii uzyskał na Uniwersytecie w Poczdamie pracą z zakresu teorii systemów w filozofii sztuki („Die flüchtige Wahrheit der Kunst. Ästhetik nach Luhmann”, 2006). Autor esejów i tekstów krytycznych na temat współczesnej sztuki, literatury i nowej muzyki. Ostatnio wydał książki: „Autonome Kunstkritik” (2012), „Die digitale Revolution der Musik. Eine Musikphilosophie” (2012), „Gehaltsästhetik. Eine Kunstphilosophie“ (2016) i „Ästhetische Erfahrung. Eine Diskursanalyse” (2016). Mieszka w Berlinie.  

www.harrylehmann.net